Καθημερινή, 04 Φεβρουαρίου 2007

Ολυμπιακό Χωριό

Χτίστηκε ως πόλη - μοντέλο,
κινδυνεύει να γίνει πόλη - φάντασμα

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΑΠΑΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

Πέρασαν σχεδόν 15 μήνες από τότε που το Ολυμπιακό Χωριό, στους πρόποδες της Πάρνηθας, υποδέχθηκε τους πρώτους του κατοίκους και τα προβλήματα γι' αυτούς - παρά τις υποσχέσεις των υπευθύνων ότι όλα ήταν έτοιμα- εξακολουθούν να είναι πολλά και δύσκολα. Το σημαντικότερο όλων, αυτό που προβληματίζει και φοβίζει κατοίκους και επιστήμονες, είναι η μη εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής των ανθρώπων που κατοικούν στη νέα αυτή πόλη.

Σήμερα στο Ολυμπιακό Χωριό διαμένουν περίπου 7.500 άνθρωποι στα 1.858 διαμερίσματα, που τους έχουν παραδοθεί έπειτα από ειδική κλήρωση που έγινε από τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ). Αναμένεται να φθάσουν τους 10.000, συνολικά, όταν παραδοθούν και τα υπόλοιπα σπίτια, τα οποία παραμένουν κλειστά λόγω προβλημάτων που παρουσιάστηκαν κατά τη διαδικασία επεξεργασίας των δικαιολογητικών.

Ενάμιση χρόνο, όμως, μετά την εγκατάστασή τους και αφού πέρασαν οι πρώτες ενθουσιώδεις εντυπώσεις από την άψογη ρυμοτομία, τα ωραία σπίτια (εξωτερικά τουλάχιστον), το όμορφο περιβάλλον, την καθαρή ατμόσφαιρα, οι κάτοικοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα. Αυτή της «νεκρής» πόλης από άποψη κοινωνικότητας. Με την πάροδο του χρόνου διαπίστωσαν ότι οι υποδομές του χωριού σε κοινωνικά έργα, τέτοια που θα τους έφερναν κοντά και θα γνώριζε ο ένας τον άλλο, ήταν εντελώς ανύπαρκτες.

Δεν αρκούν τα κτίρια

«Δεν αρκούν τα κτίρια για να φτιαχτεί μια πόλη. Χρειάζονται σημεία αναφοράς ώστε οι κάτοικοι να γνωριστούν, να συζητήσουν, να διασκεδάσουν. Γιατί δεν κατασκευάστηκε το Πολιτιστικό Κέντρο, το ΚΑΠΗ, ο κινηματογράφος, η βιβλιοθήκη, αναψυκτήριο, καφενείο, λαϊκή αγορά, και πολλές άλλες κοινωνικές υπηρεσίες που συνοδεύουν μια πόλη; Η κατασκευή μιας καινούργιας πόλης είναι ένα εγχείρημα φιλόδοξο και τολμηρό και χρειάζεται τη σύμπραξη ειδικών από διάφορους τομείς, ώστε να βρεθούν όλες οι παράμετροι που θα υποστηρίξουν την εγκατάσταση, τη διαβίωση και τη συνοχή των άγνωστων μεταξύ τους ανθρώπων, ώστε το έργο αυτό να προσδώσει τιμή σε όλους μας, αυτών που το κατασκεύασαν και υμών που το βιώνουμε», αναφέρουν οι κάτοικοι και ζητούν να γίνουν κοινωνιολογικές μελέτες για μια βιώσιμη και υγιή κοινωνία και ημερίδες ενημέρωσης για τους κατοίκους, για να προλάβουν γεγονότα και καταστάσεις που θα είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Ο φόβος της απομόνωσης του χωριού και η μετατροπή του από πρότυπο οικισμό σε γκέτο, έκανε τους κατοίκους του να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Ετσι ίδρυσαν το Σύλλογο Κατοίκων του Ολυμπιακού Χωριού -η μοναδική διέξοδος των ανθρώπων αυτών- που προσπαθεί να καλύψει ανάγκες και προβλήματα με πενιχρά μέσα. Πρόεδρος εξελέγη ο δάσκαλος Ρίζος Τζαλακώστας, ο οποίος μαζί με τα υπόλοιπα μέλη τρέχουν να προλάβουν, πριν τα προβλήματα φωλιάσουν για πάντα στα συρτάρια των υπηρεσιών.

«Γευόμαστε τις αστοχίες όλων των κυβερνήσεων, όχι μόνο της σημερινής. Είναι πραγματικά κρίμα αυτό το τόσο μεγάλο έργο των 120 δισεκατομμυρίων δραχμών να παραμεληθεί, να πάει χαμένο. Ενας πρότυπος οικισμός, όπως το Ολυμπιακό Χωριό θα πρέπει να διαφυλαχθεί και να αποτελέσει εφαλτήριο ποιότητας ζωής», τονίζει ο κ. Τζαλακώστας, ο οποίος μας παραθέτει μερικά από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κάτοικοί του, όπως αυτό της διοικητικής «τακτοποίησής» του. Οι κάτοικοι επιμένουν ότι το χωριό πρέπει να γίνει ανεξάρτητος δήμος και είναι κάθετα αντίθετοι με αυτούς που υποστηρίζουν ότι πρέπει να ενταχθεί στο Δήμο Αχαρνών.

Απαξίωση, εμπαιγμός

«Η εμμονή ορισμένων να παραχωρηθεί το Ολυμπιακό Χωριό στο συγκεκριμένο δήμο με μοναδικό επιχείρημα πως η γη αυτή του ανήκε, γεννά πολλά ερωτήματα. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τα πολιτικά οφέλη που κάποιοι προσδοκούν. Το να αποβαίνουν αυτά όμως εις βάρος μιας ολόκληρης πόλης δεν είναι κοινωνικά ηθικό. Υποχρεωμένοι από τη νομοθεσία πληρώνουμε δημοτικά τέλη και δημοτικούς φόρους στο Δήμο Αχαρνών. Εισπράττει επίσης από το υπουργείο Εσωτερικών διπλάσια επιδότηση για τους κατοίκους του Ολυμπιακού Χωριού. Απ' όλα αυτά σε μας δεν φτάνει ούτε ένα ευρώ. Γευτήκαμε την απαξίωση και τον εμπαιγμό όσον αφορά τις υπηρεσίες καθαριότητας και άλλες που έπρεπε να παρέχονται στην πόλη μας. Εχοντας καθημερινά να αντιμετωπίσουμε σωρεία προβλημάτων, βρεθήκαμε στη δίνη του "παιχνιδιού", για να μην πω εκβιασμού, μεταξύ δήμου και κυβέρνησης με τις όποιες συνέπειες έχει αυτό για μας», υποστηρίζουν οι κάτοικοι.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτά που τους στενοχωρούν. Είναι κι άλλα, όπως: Οι κακοτεχνίες και οι ελλείψεις στα διαμερίσματα. Από μια έρευνα που έκανε ο Σύλλογος σε 100 σπίτια, διαπιστώθηκε ότι τρία είναι τα πιο συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες τους. Εκείνα που δημιουργούνται από τα όμβρια ύδατα (υγρασίες, πλημμύρες), ο κακός εξοπλισμός τους και τα κακής ποιότητας αλουμίνια. Επίσης: Η προβληματική μόνωση των υπογείων, καθιζήσεις, οι ντουλάπες που πλημμυρίζουν από τις βροχές, το μυστήριο με τον αέρα που μπαίνει από τις πρίζες, οι λαμαρίνες στην οροφή των μπάνιων που χορεύουν όταν φυσάει αέρας, ακόμη και με τα παράθυρα σφραγισμένα, οι εξώπορτες των πολυκατοικιών που ανοίγουν με μια σπρωξιά κ.ά.

Τα σχολεία, οι παιδικές χαρές, οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, οι κεραμοσκεπές, η Πολυκλινική, η συντήρηση του αρχαιολογικού χώρου, τα σκουπίδια, τα πεζοδρόμια, η απουσία έργων για άτομα με ειδικές ανάγκες, η συντήρηση της πράσινης ζώνης, είναι μερικά από τα υπόλοιπα προβλήματα που οι κάτοικοι επισημαίνουν και ζητούν την άμεση λύση τους.

Πρόεδρος ΟΧΑΕ

«Η πόλη που γεννήθηκε δεν μελετήθηκε, όπως έπρεπε, κοινωνικά. Δεν φρόντισαν όλα αυτά τα χρόνια οι κρατούντες, η Πολιτεία, να κάνουν μια κοινωνιολογική μελέτη για το πώς θα κρατήσουν τους 10.000 αυτούς άγνωστους ανθρώπους μεταξύ τους σε κοινωνικό ιστό. Τους βάλαμε σε καλά σπίτια, σε καλά μπετά, σε καλούς δρόμους, σε 211 στρέμματα πρασίνου. Αλλά δεν φθάνουν αυτά. Η πόλη πρέπει να ζήσει. Πρέπει να χτυπήσει η καρδιά της στην πλατεία, όπως γίνεται στο Ναύπλιο, στη Ζάκυνθο, στο Καρπενήσι. Οι άνθρωποι πρέπει να γνωριστούν μεταξύ τους».

Ετσι περιέγραψε στην «Ε» ο πρόεδρος της ΟΧΑΕ (Εταιρεία «Ολυμπιακό Χωριό», θυγατρική του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας), Πέτρος Πολίτης, το σημαντικότερο κατ'αυτόν πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα το Ολυμπιακό Χωριό. Και αυτό δεν είναι άλλο από εκείνο της κοινωνικής συνοχής των 7.500 ανθρώπων που κατοικούν μέχρι σήμερα εκεί. «Οι εκκρεμότητες, οι αστοχίες, τα μερεμέτια θα κλείσουν. Το βάρος πέφτει από 'δώ και στο εξής στην επικοινωνία των ανθρώπων που ζουν μέσα σε αυτή την πόλη», επισημαίνει ο πρόεδρος.

**Ενάμιση χρόνο μετά την εγκατάσταση των πρώτων δικαιούχων του ΟΕΚ στο Ολυμπιακό Χωριό, ποιο κρίνετε εσείς ότι είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που παραμένει άλυτο;

**«Είναι η πρώτη φορά στην Ελλάδα που ιδρύεται μια καινούργια πόλη. Δέκα χιλιάδες άνθρωποι, που προήλθαν από κλήρωση, άγνωστοι μεταξύ τους, ήρθαν σ' ένα πρωτοδοκιμαζόμενο μοντέλο να συνθέσουν μια νέα πόλη. Δυστυχώς, και είναι εγκληματικά επικίνδυνο αυτό -ξέρω τα λόγια μου- δεν έγινε από πριν μια κοινωνιολογική μελέτη για το πώς αυτοί οι άνθρωποι θα μπορέσουν να ζήσουν εκεί αρμονικά, έχοντας μια κοινωνική συνοχή. Κάναμε ένα πρότυπο από πλευράς τεχνολογίας, αλλά όχι από πλευράς ψυχολογίας. Για μένα, το βάρος πέφτει αυτή τη στιγμή, στο πώς θα ενταχθούν κοινωνικά αυτοί οι 10.000 κάτοικοι στη νέα αυτή πόλη».

**Είστε λίγο ανήσυχος;

**«Αγωνιώ, γιατί μια μέρα ρώτησα έναν κάτοικο του χωριού πώς νιώθει. Και ξέρετε τι μου είπε; "Πάω στην Πετρούπολη, στο παλιό μου σπίτι". "Γιατί;" τον ρώτησα έκπληκτος και μου απάντησε: "Εκεί πίνω τον καφέ μου, εκεί βρίσκω ανθρώπους που ξέρουν εμένα και τα προβλήματά μου"».

**Μα και να ήθελε να μείνει στο χωριό, πού θα τον έπινε τον καφέ του, αφού τέτοιου είδους μαγαζί δεν υπάρχει;

**«Ξέρετε ότι προ διετίας ανακαλύψαμε ότι υπήρχε μελέτη για Πυροσβεστική Υπηρεσία, για σχολεία, για υπουργείο, για αθλητικές εγκαταστάσεις και δεν υπήρχε καμία μελέτη για μαγαζιά, για περίπτερα, για τίποτα. Ετσι βρέθηκαν υπόλοιπα συντελεστών δόμησης που περίσσευαν και από αυτά γεννήθηκαν και διαμορφώθηκαν 28 μαγαζιά, από τα οποία τα 25 βγήκαν σε πλειοδοτικό διαγωνισμό ενοικίασης και ενοικιάστηκαν. Πόλη χωρίς μαγαζί στον πλανήτη δεν υπάρχει».

**Εδώ δεν υπάρχει ούτε μία τράπεζα, ούτε μία καφετέρεια να πάνε οι έφηβοι. Για τα πάντα βγαίνουν εκτός χωριού.

* «Δρομολογείται τώρα ο διαγωνισμός για δύο τράπεζες και επίσης για ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο σε 103 στρέμματα. Τώρα ετοιμάζομαι να καταγράψω από μια ανάλογη πόλη, όπως είναι το Ναύπλιο, πόσα μαγαζιά έχει, κινηματογράφους, εκκλησίες, καφενεία, και να πάω να ζητήσω τροποποίηση γενικού πολεοδομικού σχεδίου, γιατί οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να ζήσουν εδω και να μην εγκαταλείψουν το χωριό».

**Οι κάτοικοι όμως παραπονούνται και για άλλα, όπως σοβαρές ελλείψεις στα σπίτια που παρέλαβαν.

**«Υπήρξαν κάποια προβλήματα, τα οποία όμως σιγά σιγά αποκαθίστανται, όπως οι υγρασίες στα υπόγεια. Οι υπόλοιπες αστοχίες ή εκκρεμότητες εντός των σπιτιών θεωρούνται επουσιώδεις και άρα αντιμετωπίσιμες».

**Δηλαδή θέλετε να μου πείτε ότι οι κάτοικοι δεν έχουν δίκιο που διαμαρτύρονται;

**«Οχι, δεν λέω αυτό. Και εγώ αν ήμουν κάτοικος θα ζητούσα παραπάνω. Εξάλλου, οι άνθρωποι αυτοί νιώθουν κάπως ξεκρέμαστοι σε μια τεράστια πόλη που δεν έχουν κανένα φίλο ή γνωστό».

**Πρόσφατα δημιουργήθηκε ένα πρόβλημα. Ο μοναδικός κοινωνιολόγος της εταιρείας Ζήσης Θέος, απολύθηκε χωρίς ποτέ να μάθει την αιτία της απόλυσής του. Μήπως τελικά τη γνωρίζετε εσείς;

**«Είναι μια λεπτή και δύσκολη ερώτηση. Από πλευράς μου, εγώ εκείνο που έχω να πω είναι ότι ναι μεν είμαι πρόεδρος της ΟΧΑΕ, αλλά δεν είμαι πολιτικός. Είμαι πολιτικός μηχανικός».

Eleftherotipia, 2007. március 28.

Olimpiai falu

Modellnek épült, szellemvárossá alakul?

Hristina Papastathopoulou

Mintegy 15 hónap telt el azóta, hogy átadták a Parnithia-lábainál az Olimpiai falut az első lakosainak, és a problémák  annak ellenére, hogy megígérték a gyors megoldásokat  egyre sokasodnak és mind súlyosabbak lesznek. A legsúlyosabb probléma a lakosok és a szakemberek szerint is az, hogy nincs megfelelő szociális háló azok számára, akik az új városban élnek.

Az Olimpiai faluban ma körülbelül 7.500 ember él 1.858 lakásban, amelyeket sorsolás útján osztott szét az OEK (Dolgozói Lakások Hivatala). A lakosok száma várhatóan 10.000-re fog nőni, mihelyt kiküszöbölik a felmerülő problémákat, és elkezdődhet a maradék lakóhelyek kisorsolása.

Mihelyt elcsillapodtak az első lelkendezések a gyönyörűen elrendezett település, a szép házak (legalábbis ami a külsejüket illeti), a csodás környezet és a tiszta levegő kapcsán, a lakosok a rideg valósággal találták szemben magukat. társadalmi szempontból ez egy halott város: ugyanis az idő múlása felfedte a szociális, társadalmi intézmények teljes hiányát, annak minden következményével együtt: hiányoznak a társas kapcsolatok kialakításához szükséges terek.

Az épület nem minden

„Az épületek felhúzása nem elegendő egy város megalkotásához. Szükségesek olyan támpontok, ahol a lakosok találkozhatnak, ismerkedhetnek, szórakozhatnak. Miért nem épült művelődési központ, idősek otthona, mozi, könyvtár, büfé, kávézó, piac, és még sok más társasági szolgáltatóhely, amik összekötnek egy várost? Egy város megalkotása merész vállalkozása, amely nagy odafigyelést és több terület egyeztetését kívánja meg”  vélekednek az új város lakosai.

Az elszigeteltségtől és a gettósodástól való félelem késztette arra az itt lakókat, hogy a saját kezükbe vegyék a sorsuk irányítását. A megalakult Olimpiai Falu Lakóinak Szövetsége, a maga szegényes eszközeivel igyekszik kiutat találni az itt élő embereknek. Úgy tűnik, hogy ez az egyedüli megoldás. A Szövetség elnöke Rizos Tsalakostas véleménye szerint még azelőtt kell lépni, hogy a döntéshozók a fiókok mélyére száműznék a problémákat.

Tsalakostas úr szerint a mintegy 120 milliárd drachmából felépített települést nem szabad veszni hagyni, hanem igenis be kell fejezni, hogy az itt élőknek is megfelelő életszínvonalat biztosíthassanak. Szerinte a településnek önállóvá kell válnia mindehhez, jóllehet tudja, vannak olyan vélemények mely szerint Acharna városhoz kell továbbra is tartoznia.

Méltatlanság, csalás

A lakosok elmondása szerint a legfőbb érv amellett, hogy a település ezután is Acharna város irányítása alatt maradjon az, hogy a földterület eredetileg ezé a városé volt. Ugyanakkor az Olimpiai falu lakóinak adóiból és az állam által utánuk a duplán fizetett fejkvótából semmi nem jut vissza a településre, hisz a Falu lakói mindennap csak a problémák tömkelegével szembesülnek, javulás semmilyen téren nem történik. Az állam és Acharna közötti politikai csatározások eszközévé vált a modell-város.

Ugyanakkor sokkal hétköznapibb gondok is adódnak: a rossz kivitelezés és a lakásokban lévő hiányosságok. Az Egyesület 100 lakásban végzett felmérése szerint három igen gyakori gond van: az esővíz által okozott problémák (beázás, nedvesedés), a lakások rossz felszereltsége, és a kivitelezéskor használt rossz minőségű alumínium. Ugyanakkor titokzatos módon beáznak a szekrények, huzatos a konnektor, a bejárati ajtók csak erős lökésre nyílnak.

Csak néhány az azonnali megoldásra váró közösségi gondok közül: iskolák, játszóterek, óvoda, bölcsőde, rendelőintézet, szemétszállítás teljes hiánya, a háztetők, az ásatási terület karbantartása; mindemellett a szükséggel élőkre sem gondoltak a tervezők, valamint a zöld terület karbantartása sem megoldott.

Az OXAE elnöke

Az OXAE (A Dolgozói Lakások Hivatalának leányvállalata, az „Olimpiai Falu” Társaság) elnöke Petros Politis szerint a legnagyobb gond abból adódott, hogy hiába költöztették be az embereket egy 211.000 m2-es zöld területen lévő település jól és szépen megépített lakásaiba, ha a tervezésekkor nem történt társadalmi vita arról, hogy milyen szociális és társadalmi létesítmények szükségesek egy ekkora településnek. Számára a legszomorúbb pillanat az volt, amikor egy idős ember, akit megkérdezett arról, hogy hogyan érzi magát itt, azt válaszolta, hogy visszaköltözik Petroupolisba, a régi lakásába, mert ott mindenkit ismert, ha beült valahova egy kávéra, akkor el tudott beszélgetni a barátaival.

Az utóbbi időben annyi előrelépés történt, hogy kialakítottak 28 üzlethelyiséget, amelyből 25 már gazdára is talált. Város bolt nélkül, ilyen eddig még nem létezett.

Ugyanakkor nincs egy bankfiók sem, sem szórakozóhely a tinédzsereknek, hogy ne kelljen máshova utazniuk szórakozni. Ugyan állítólag 2 bank hamarosan fiókot nyit, és elterveztek egy plázát is. Petros Politis terve az, hogy felméri egy hasonló nagyságú város (pl. Nafplio) szociális-társadalmi hálóját.

Az elnök úr véleménye szerint azonban a házakon az építési hiányosságok már megoldottak, és az emberek csak azért panaszkodnak, mert az ismerős környezetükből kiszakadva magukra hagyottnak és gyámoltalannak érzik magukat.

Magyarul összefoglalta: Kerényiné B. Eszter