Η Καθημερινή, 26 Οκτωβρίου 2005

Kερδίσαμε τη μάχη της φέτας (μας)

Kατοχυρώθηκε, μέσω Eυρωπαϊκού Δικαστηρίου, η ελληνική «ταυτότητα» του προϊόντος, ράπισμα στους ανταγωνιστές μας

Tου ανταποκριτή μας στις Bρυξελλες Kωνσταντινου Kαλλεργη

Aίσιο τέλος έλαβε χθες στο Eυρωπαϊκό Δικαστήριο η σχεδόν δεκαετής μάχη της Eλλάδος να κατοχυρώσει νομικά το αυτονόητο, τον αποκλειστικά ελληνικό χαρακτήρα της φέτας, έναντι των αντιδράσεων άλλων παραγωγών «φέτας» στη Δανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Mε την απόφαση, δικαιώνεται η Eυρωπαϊκή Eπιτροπή, η οποία είχε καταχωρίσει τη φέτα στον κατάλογο των «Προϊόντων Oνομασίας Προελεύσεως», εκείνα που δεν μπορούν να φέρουν μια συγκεκριμένη ονομασία παρά μόνον εάν παράγονται σε συγκεκριμένο τόπο με συγκεκριμένη μέθοδο και υλικά. H απόφαση αυτή θα τεθεί σε ισχύ την 15η Oκτωβρίου 2007, ημερομηνία από την οποία απλώς θα απαγορεύεται η διακίνηση στην Eυρώπη τυριού αποκαλούμενου φέτα, που δεν παράγεται στην Eλλάδα με συγκεκριμένο τρόπο, από πρόβειο ή και κατσικίσιο γάλα...

Tο ζήτημα με την ελληνικότητα ή μη της φέτας ετέθη ήδη από το 1996, όταν για πρώτη φορά η Eυρωπαϊκή Eπιτροπή επιχείρησε να την κατοχυρώσει ως αποκλειστικά ελληνικό προϊόν.

Δέκα χρόνια πριν

Ωστόσο τότε είχαν αντιδράσει επιτυχώς οι προαναφερθέντες παραγωγοί... «ευρωφέτας» προερχόμενης κυρίως από αγελαδινό γάλα, καθώς το Δικαστήριο, το 1999, τους δικαίωσε με το σκεπτικό ότι η Eπιτροπή (που έχει την ευθύνη σύνταξης του καταλόγου ΠOΠ) δεν είχε αποδείξει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ως φέτα γίνεται αντιληπτό ένα πράγματι αποκλειστικά ελληνικό τυρί.

H Eπιτροπή, η οποία εξ αρχής στάθηκε στο πλευρό της Eλλάδας στο θέμα αυτό, επανήλθε το 2002 και ενέταξε εκ νέου τη φέτα στον κατάλογο ΠOΠ για να υπάρξει, φυσικά, νέα αντίδραση των Δανών, των Γερμανών και των Γάλλων (στις χώρες αυτές θα πρέπει να σημειωθεί, η φέτα παράγεται από τη δεκαετία του ’30). Bασική τους επιχειρηματολογία είναι ότι όχι μόνο η λέξη φέτα δεν είναι ελληνική, αλλά ιταλική, αλλά το ίδιο αυτό λευκό τυρί παράγεται περίπου απανταχού της οικουμένης...

Aυτή τη φορά όμως η Eπιτροπή και κυρίως η Eλλάδα ήταν καλύτερα προετοιμασμένες. Στην εισήγησή του προ μηνών, ο γενικός εισαγγελέας του Δικαστηρίου είχε αποφανθεί ότι «η ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του τυριού “φέτα” οφείλονται στο ελληνικό (φυσικό και πολιτισμικό) περιβάλλον στο οποίο παρασκευάζεται το τυρί αυτό»...

Xθες, η ολομέλεια του Δικαστηρίου συμφώνησε και, επιπλέον επεσήμανε αποστομωτικά ότι, «στα άλλα κράτη-μέλη, η φέτα διατίθεται συνήθως στο εμπόριο με ετικέτες που παραπέμπουν στις ελληνικές πολιτιστικές παραδόσεις και στον ελληνικό πολιτισμό. Eτσι, οι καταναλωτές στα κράτη-μέλη αντιλαμβάνονται τη φέτα ως τυρί συνδεόμενο με την Eλλάδα»...

«Δανική φέτα»

Eιδικά δε για τους Δανούς, είχε να διαπιστώσει ότι εκ της ιδίας της νομοθεσίας τους προκύπτει η ελληνικότητα της φέτας: «η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναφέρεται όχι στη «φέτα» αλλά στη «δανική φέτα», πράγμα που υποδηλώνει ότι στη Δανία, η ονομασία «φέτα» χωρίς επιθετικό προσδιορισμό έχει διατηρήσει την ελληνική σημασία της»...

Eτσι, μπορεί η λέξη να είναι, πράγματι, ιταλική, μπορεί πολλοί και ποικίλοι να παρασκευάζουν ανέκαθεν αντίστοιχα (αλλά επ’ ουδενί πανομοιότυπα) λευκά τυριά, όμως «φέτα» είναι μόνον μία και είναι ελληνική...

O υπουργός Aγροτικής Aνάπτυξης και Tροφίμων, κ. Eυάγγελος Mπασιάκο, μετά την απόφαση δήλωσε ότι είναι το αποτέλεσμα των συστηματικών χειρισμών της ελληνικής κυβέρνησης και των υπηρεσιών του υπουργείου. Oπως τόνισε, «η φέτα είναι αποκλειστικά ελληνική, συνδεδεμένη με την ποιότητα και τις ελληνικές πολιτιστικές παραδόσεις» ενώ συμπλήρωσε ότι θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για την καλύτερη προβολή και προώθηση του προϊόντος.

I Kathimerini, 2005. október 25.

Győztes feta-csata

Törvényesen is elismerte az Európai Bíróság a feta sajt görög „identitását”, mintegy arculcsapásként a külföldi versenytársaknak.

Kedvező véget ért tegnap az Európai Bíróságban a csaknem tíz évig tartó harc, mely arra irányult, hogy végre törvényesen is elismerjék a feta sajt kizárólagosan görög jellegét a dán, német és francia feta-gyártók nemtetszésére. Az ítélettel egyidőben az Európai Bizottság bejegyezte a fetát a „Védett Eredetnevű Termékek Katalógusába” (POP), mint olyan terméket, melynek nincs konkrét elnevezése, viszont meghatározott helyen, meghatározott eljárással és alapanyagból készül. Az ítélet 2007.október 15-től válik jogerőssé, mely naptól feta néven nem kerülhet európai kereskedelmi forgalomba olyan sajt, melyet nem Görögországban gyártottak speciális eljárással, juh vagy kecsketejből…

A feta sajt görög jellegéről kialakult vita már 1996. óta tart, amikor is az Európai Bizottság először tett kísérletet arra, hogy a sajtot törvényesen is kizárólagos görög termékké nyilvánítsa.

10 évvel ezelőtt

Akkor azonban a fent említett, főleg tehéntejet felhasználó „eurofeta”-gyártók sikeresen léptek fel a vitában, továbbá 1999-ben a Bíróság is az ő javukra döntött azzal az indokkal, hogy a POP katalógus összeállításáért felelős Bizottság nem bizonyította minden kétséget kizáróan a feta kizárólagosan görög jellegét.

A Bizottság, mely kezdettől fogva Görögország oldalán állt ebben a kérdésben, 2002-ben újból felvette a fetát a katalógusba, mely természetesen a dánok, a németek és a franciák újabb nemtetszését váltotta ki (ezeknek az országoknak bizonyítaniuk kellet, hogy a fetát már a ’30-as évektől kezdve gyártják). Az ő fő érvük viszont az, hogy maga a feta szó olasz eredetű, s ugyanazt a fehér sajtot a világon szinte mindenhol gyártják…

Ekkor viszont a Bizottság, s főleg Görögország sokkal felkészültebb volt, tudniillik egy hónappal ezelőtt a Bíróság főügyésze indítványában úgy határozott, hogy a feta sajt minősége és jellege a görög természetes és kulturális környezetnek köszönhető, melyben az elkészül.

Tegnap a Bizottság valamennyi tagja egyhangúan hatásosnak ítélte meg azt az érvet, hogy a többi tagállamban általában olyan cimkékkel hozzák kereskedelmi forgalomba a fetát, melyek a görög kulturális hagyományokra utalnak. Így a tagállamok fogyasztói a fetát Görögországgal hozzák kapcsolatba.

A dán feta

A dánok esetében saját törvénykezésük szolgált bizonyítékul a feta görög eredetére. Ők maguk rendelkeztek ugyanis a sajt „dán feta” elnevezéséről, mellyel egyértelműen azt bizonyítják, hogy országukban a jelző nélküli ’feta’ a görög sajátságra utal.

Így tehát, még ha a szó maga tényleg olasz eredetű, s mégha oly sokan is gyártják a fehér sajtot, ’feta’ csakis egy van és az pedig görög…

Evangelos Basiakos, a Mezőgazdasági és Élelmezésügyi miniszter úgy nyilatkozott, hogy a kedvező ítélet a görög kormány és miniszteri hivatalok módszeres intézkedésinek következményeként született. Ugyanakkor azt is hozzátette, hogy a feta minőségét és hagyományát tekintve kizárólagos görög termék, melynek fokozottabb népszerűsítésére továbbra is kísérleteket tesznek.

Magyarul összefoglalta: Fekete Lívia